Bạch chỉ
Angelica dahurica (Fisch. ex Hoffm.) Benth. & Hook. f. ex Franch. & Sav.
Bạch chỉ (Angelica dahurica) là cây thảo họ Hoa tán; rễ củ to thơm được thái phiến làm thuốc chữa cảm, đau đầu, viêm xoang; trồng nhiều ở Trung Quốc, Việt Nam.
Chưa có đánh giá nào — hãy là người đầu tiên!
Hình ảnh
Bạch chỉ — Lát khô (2)Bạch chỉ — Cây
Bạch chỉ — Cây (2)
Bạch chỉ — Minh họa
Bạch chỉ — Lát khô
Bạch chỉ — Dược liệuBạch chỉ — Lát khô (2)Bạch chỉ — CâyTổng quan
Bạch chỉ (Angelica dahurica), còn gọi hương bạch chỉ hay bạch chỉ bắc, là cây thảo sống nhiều năm thuộc họ Hoa tán (Apiaceae), có nguồn gốc vùng Đông Á. Cây cao 1–2,5 m, thân có rãnh và bẹ lá to. Lá kép lông chim xẻ sâu, mọc so le. Cụm hoa tán kép gồm nhiều tán nhỏ với hoa trắng nở ở ngọn; quả là bế kép có cạnh. Phần dùng làm thuốc là rễ củ to, thơm, màu trắng ngà, sau khi phơi khô thái phiến gọi là bạch chỉ. Rễ chứa tinh dầu và các coumarin như imperatorin, byakangelicin. Trong đông y, bạch chỉ tính ấm, vị cay, dùng để tán hàn, trừ thấp, giảm đau và chữa các chứng đau đầu, viêm xoang, cảm lạnh. Cây được trồng nhiều ở Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc; ở Việt Nam được gieo trồng ở một số tỉnh phía bắc lấy rễ làm thuốc.
Vòng đời
Từ hạt đến thành phẩmCây
Cây thảo cao 1–2,5 m, cụm hoa tán trắng ở ngọn.
Cây (2)
Toàn cây nhìn gần, thân có rãnh dọc.
Lát khô
Rễ thái phiến phơi khô làm dược liệu.
Dược liệu
Phiến bạch chỉ trắng ngà, thơm.
Phân bố & nguồn gốc
Tỉ lệ ghi nhận theo khu vực- Trung Quốc (Tứ Xuyên, Hà Bắc…)45%
- Nhật Bản & Hàn Quốc25%
- Việt Nam (trồng)15%
- Nga Viễn Đông10%
- Vùng khác5%
Thành phần hoá học
Hàm lượng tương đối trong nhựa trầm- Glucid55%
- Nước15%
- Xơ12%
- Protein8%
- Khoáng7%
- Tinh dầu & coumarin3%
Công dụng
- Đông y: rễ tán hàn, trừ thấp, chỉ thống; chữa cảm lạnh, đau đầu, đau răng, viêm xoang
- Dược liệu: rễ phơi khô thái phiến (bạch chỉ); thành phần nhiều bài thuốc
- Gia vị: dùng làm gia vị trong ẩm thực Trung Quốc (hầm, trộn)
- Hương liệu: tinh dầu rễ dùng trong mỹ phẩm, nước hoa
Đặc tính
- Dạng
- Cây thảo cao lớn
- Hoa
- Trắng
- Tính
- Ôn, vị cay
- Tác dụng
- Tán hàn, chỉ thống, trừ thấp, tiêu viêm
Sinh cảnh & bảo tồn
Bạch chỉ ưa khí hậu ôn đới ấm và cận nhiệt đới, đất phù sa màu mỡ, thoát nước tốt. Nhân giống bằng hạt; gieo vào vụ thu, thu hoạch rễ sau 1–2 năm. Ở Việt Nam, cây được gieo trồng ở một số tỉnh phía bắc (Lạng Sơn, Cao Bằng, Lào Cai) lấy rễ làm thuốc.
Bảo tồn
Loài trồng trọt phổ biến ở Đông Á, chưa được IUCN đánh giá (NE). Dược liệu phổ biến trong Đông y và YHCT Việt Nam. Họ Hoa tán (Apiaceae), chi Angelica.
Tài liệu tham khảo
- 1Plants of the World Online — Angelica dahurica (Fisch. ex Hoffm.) Benth. & Hook. f. ex Franch. & Sav. — Kew Science, 2026
- 2Bai zhi — mô tả, thành phần, công dụng — Wikipedia tiếng Anh, 2026
- 3Bạch chỉ — đặc điểm, công dụng, cách dùng — Wikipedia tiếng Việt, 2026
- 4白芷 Angelica dahurica — 形態、藥用 — Wikipedia tiếng Trung, 2026
- 5Nguồn ảnh: Alicia-C (CC BY 2.0) / Oleg Kosterin (CC BY 4.0) / Chu chong chiong (Public domain) — Wikimedia Commons,
- 6Nguồn ảnh: Fumikas Sagisavas (CC0) / 三猎 (CC BY-SA 4.0) — Wikimedia Commons,