Bìm bìm
Ipomoea cairica (L.) Sweet
Bìm bìm (Ipomoea cairica) là dây leo họ Bìm bìm (Convolvulaceae), lá xẻ 5 thùy như bàn tay, hoa phễu tím cà; mọc dại hay trồng phủ bờ rào, giàn mát khắp nhiệt đới, gồm Việt Nam.
Chưa có đánh giá nào — hãy là người đầu tiên!
Hình ảnh
Bìm bìm — Sinh cảnh ven đườngBìm bìm — Dây leo
Bìm bìm — Lá
Bìm bìm — Hoa
Bìm bìm — Hạt (quả nang khô)
Bìm bìm — Dây với lá & hoaBìm bìm — Sinh cảnh ven đườngBìm bìm — Dây leoVòng đời
Từ hạt đến thành phẩmDây leo
Dây leo thân thảo lâu năm, quấn và bò trên hàng rào, giàn.
Lá
Lá xẻ chân vịt 5 thùy, gốc hình tim, như bàn tay xòe.
Hoa
Hoa phễu tím cà, ống tràng tím đậm, nở về sáng.
Quả & hạt
Quả nang chứa 4 hạt đen có lông ngắn.
Phân bố & nguồn gốc
Tỉ lệ ghi nhận theo khu vực- Đông Nam Á (gồm Việt Nam)30%
- Châu Phi nhiệt đới (nguồn gốc tranh cãi)20%
- Ấn Độ, châu Úc & Thái Bình Dương20%
- Đông Á (Trung Quốc, Đài Loan, Nhật Bản)15%
- Châu Mỹ nhiệt đới15%
Thành phần hoá học
Hàm lượng tương đối trong nhựa trầm- Nước80%
- Xơ8%
- Đường5%
- Protein3%
- Tanin & nhựa mủ3%
- Alkaloid & glycosid (hoạt chất)1%
Công dụng
- Cảnh quan: trồng phủ hàng rào, giàn che, bờ kè chống xói mòn; hoa nở rộ về sáng tạo mảng màu tím trước hiên nhà
- Y học dân gian: dây và lá giã đắp mụn nhọt, giảm sưng đau; dịch chiết được nghiên cứu hoạt tính kháng viêm, kháng khuẩn
- Thực phẩm: ngọn non và lá non ở một số vùng hái luộc ăn kèm canh; cần hái nơi sạch, không phun thuốc
- Sinh thái: dây quấn nhanh có thể che phủ bụi cây tự nhiên; ở một số nơi xem là loài cỏ dại xâm lấn cần kiểm soát
Đặc tính
- Dạng
- Dây leo lâu năm
- Sản phẩm
- Giàn che, phủ bờ kè, thuốc dân gian
- Đặc trưng
- Lá xẻ 5 thùy hình bàn tay; hoa phễu tím cà
- Công dụng
- Cảnh quan, giàn mát, thuốc
Sinh cảnh & bảo tồn
Bìm bìm ưa nơi sáng, ẩm, thoát nước tốt: bờ rào, ven đường, bờ kè, bãi đất trống, vườn cây và quanh nhà; chịu được đất nghèo, chịu hạn tạm. Mọc tự nhiên hoặc được trồng khắp vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới — Việt Nam, Trung Quốc, Đài Loan, Ấn Độ, Đông Nam Á, châu Phi, châu Mỹ và châu Úc.
Bảo tồn
Loài phổ biến, phát tán rộng, không bị đe dọa — xếp loại Ít quan tâm (LC). Họ Bìm bìm (Convolvulaceae), chi Ipomoea — cùng họ với khoai lang và rau muống.
Tài liệu tham khảo
- 1Plants of the World Online — Ipomoea cairica (L.) Sweet — Kew Science, 2026
- 2Ipomoea cairica (railroad creeper) — description, distribution, common names — Wikipedia tiếng Anh, 2026
- 3Bìm bìm (Ipomoea cairica) — Cây cỏ Việt Nam, Phạm Hoàng Hộ — Thực vật chí Việt Nam, 2026
- 4五爪金龙 Ipomoea cairica — 形態、分布與用途 — Wikipedia tiếng Trung, 2026
- 5Nguồn ảnh: Yercaud-elango (CC BY-SA 4.0); Juan Carlos Fonseca Mata (CC BY-SA 4.0); Earth100 (CC BY-SA 3.0) — Wikimedia Commons,
- 6Nguồn ảnh: Steve Hurst/ARS (Public domain); Forest and Kim Starr (CC BY 3.0 US) — Wikimedia Commons,