Bồ đề
Ficus religiosa L.
Bồ đề (Ficus religiosa) là cây sung lớn, lá hình tim với đuôi lá dài; tương truyền Đức Phật thành đạo dưới gốc cây bồ đề, nên đây là loài cây linh thiêng được trồng ở chùa chiền khắp châu Á.
Chưa có đánh giá nào — hãy là người đầu tiên!
Hình ảnh
Bồ đề — CâyBồ đề — Toàn cây
Bồ đề — Quả & hạt
Bồ đề — Lá
Bồ đề — Thân & vỏ
Bồ đề — Hạt & cây nonBồ đề — CâyBồ đề — Toàn câyTổng quan
Cây gỗ lớn cao 20–30 m, tán rộng, sống rất lâu. Lá mọc cách, hình tim, bóng, đầu lá kéo dài thành “đuôi” mảnh 2,5–4 cm — đặc điểm giúp thoát nước mưa. Quả sung nhỏ màu tím đỏ mọc thành cặp ở nách lá; cây thường bắt đầu là thực vật biểu sinh rồi mọc rễ thành các rễ buông.
Bồ đề là cây thiêng trong Phật giáo, thường trồng ở chùa, đình; bóng mát lớn. Trong y học Ayurveda, vỏ và lá được dùng chữa nhiều bệnh; lá còn là giá thể cho rệp cánh kiến tạo nhựa cánh kiến (shellac).
Vòng đời
Từ hạt đến thành phẩmHạt
Hạt nhỏ trong quả sung; nảy mầm trên cây khác (biểu sinh) hoặc trong đất ẩm.
Cây non
Cây non có thể sống biểu sinh rồi thả rễ xuống đất, rễ buông thành thân phụ.
Ra hoa
Hoa dấu kín trong quả sung, thụ phấn nhờ ong sung chuyên biệt.
Kết quả
Sung chín tím đỏ, là thức ăn cho chim và dơi; cây sống hàng trăm năm.
Phân bố & nguồn gốc
Tỉ lệ ghi nhận theo khu vực- Ấn Độ · Nepal (bản địa)34%
- Đông Nam Á22%
- Việt Nam12%
- Trung Quốc · Sri Lanka18%
- Trồng ở nơi khác14%
Thành phần hoá học
Hàm lượng tương đối trong nhựa trầm- FlavonoidTrong lá, vỏ32%
- TaninVỏ se, làm thuốc26%
- PhenolChống oxy hóa22%
- Nhựa cánh kiến · KhácTừ rệp trên lá20%
Công dụng
- Cây thiêng trồng ở chùa, đình; cây bóng mát
- Vỏ, lá, quả dùng trong y học cổ truyền (Ayurveda)
- Lá nuôi rệp cánh kiến lấy nhựa shellac; vỏ cho tanin, sợi
Đặc tính
- Lá
- Hình tim, đuôi dài, bóng
- Quả
- Sung nhỏ tím đỏ
- Dáng
- Tán rộng, rễ buông
Sinh cảnh & bảo tồn
Bản địa Nam Á; ưa khí hậu nhiệt đới – cận nhiệt đới ấm, đất sâu thoát nước; thường mọc ven sông, quanh đền chùa và được trồng khắp Việt Nam.
Bảo tồn
Không bị đe dọa toàn cầu (IUCN: Ít quan tâm). Được trồng và tôn kính rộng khắp; không có mối lo lớn.
Tài liệu tham khảo
- 1Plants of the World Online — Ficus religiosa — Kew Science, 2024
- 2IUCN Red List — Ficus religiosa — IUCN, 2019
- 3Ficus religiosa — ethnobotany and pharmacology review — Journal of Ethnopharmacology, 2011
- 4Hình ảnh minh hoạ lấy từ Wikimedia Commons, tôn trọng giấy phép ghi kèm — Wikimedia Commons,
- 5Nguồn ảnh: Anish nellickal (CC BY-SA 4.0), Wikimedia Commons — Wikimedia Commons,
- 6Nguồn ảnh: Amada44 (CC BY 3.0), Wikimedia Commons — Wikimedia Commons,
- 7Nguồn ảnh: Sudan Shrestha (CC BY-SA 3.0), Wikimedia Commons — Wikimedia Commons,
- 8Nguồn ảnh: Earth100 (CC BY-SA 3.0), Wikimedia Commons — Wikimedia Commons,
- 9Nguồn ảnh: RTG (CC BY-SA 3.0), Wikimedia Commons — Wikimedia Commons,
- 10Nguồn ảnh: Avi1111 dr. avishai teicher (CC BY-SA 4.0), Wikimedia Commons — Wikimedia Commons,