Mít
Artocarpus heterophyllus Lam.
Mít (Artocarpus heterophyllus) là cây ăn quả có quả mọc trên thân, gồm nhiều múi vàng ngọt bao quanh hạt; quả lớn nhất trong các loại quả mọc trên cây, quả non và hạt cũng ăn được, gỗ quý.
Chưa có đánh giá nào — hãy là người đầu tiên!
Hình ảnh
Mít — CâyMít — Quả & hạt
Mít — Hoa
Mít — Lá
Mít — Thân & vỏ
Mít — Hạt & cây nonMít — CâyMít — Quả & hạtTổng quan
Cây cao 10–20 m, có mủ trắng dính, lá dày bóng hình trứng. Hoa đơn tính mọc thành cụm trên thân và cành già (hiện tượng hoa quả ở thân); quả rất lớn hình bầu dục, vỏ gai nhỏ, nặng 10–50 kg, chứa nhiều múi vàng thơm và hạt nâu.
Mít chín ăn tươi, làm sấy, kem; mít non (xanh) dùng nấu canh, trộn gỏi, kho như thịt chay; hạt luộc hoặc nướng ăn bùi. Gỗ mít vàng, bền, thơm nhẹ, dùng đóng đồ và làm nhạc cụ.
Vòng đời
Từ hạt đến thành phẩmHạt
Hạt lớn nâu, gieo tươi nảy mầm sau 3–6 tuần; mất sức nảy mầm nhanh nếu để khô.
Cây non
Cây non ưa sáng, lớn vừa; thường ghép để giữ giống mít ngon.
Ra hoa
Cụm hoa nhỏ mọc trên thân và cành già; thụ phấn nhờ gió và côn trùng.
Kết quả
Quả lớn dần 3–6 tháng, chín tỏa mùi thơm mạnh; cây ghép cho quả sau 3–5 năm.
Phân bố & nguồn gốc
Tỉ lệ ghi nhận theo khu vực- Ấn Độ (bản địa)28%
- Đông Nam Á26%
- Việt Nam16%
- Bangladesh · Sri Lanka14%
- Brazil · Đông Phi16%
Thành phần hoá học
Hàm lượng tương đối trong nhựa trầm- Đường (fructose, sucrose)Múi chín ngọt34%
- Vitamin A · CChống oxy hóa, miễn dịch22%
- Kali · MagiêKhoáng chính18%
- Lignan · FlavonoidTrong lá, gỗ26%
Công dụng
- Múi chín ăn tươi, sấy, kem, sinh tố
- Mít non nấu canh, gỏi, kho chay; hạt luộc/nướng
- Gỗ đóng đồ, nhạc cụ; lá làm thức ăn gia súc
Đặc tính
- Vị trí quả
- Trên thân và cành già
- Nhựa
- Trắng, dính
- Quả
- Rất lớn, vỏ gai nhỏ, nhiều múi
Sinh cảnh & bảo tồn
Bản địa Tây Ghats Ấn Độ; ưa khí hậu nhiệt đới nóng ẩm, đất sâu thoát nước; trồng ở vườn nhà, đồn điền và ven làng khắp Đông Nam Á.
Bảo tồn
Không bị đe dọa toàn cầu (IUCN: Ít quan tâm). Được trồng rộng khắp vùng nhiệt đới; nguồn chủ yếu từ cây trồng.
Tài liệu tham khảo
- 1Plants of the World Online — Artocarpus heterophyllus — Kew Science, 2024
- 2IUCN Red List — Artocarpus heterophyllus — IUCN, 2019
- 3Jackfruit: Botany, Production and Uses — CABI, 2019
- 4Hình ảnh minh hoạ lấy từ Wikimedia Commons, tôn trọng giấy phép ghi kèm — Wikimedia Commons,
- 5Nguồn ảnh: Treeworld Wholesale (CC BY 2.0), Wikimedia Commons — Wikimedia Commons,
- 6Nguồn ảnh: Aris riyanto (CC BY-SA 4.0), Wikimedia Commons — Wikimedia Commons,
- 7Nguồn ảnh: Forest & Kim Starr (CC BY 3.0), Wikimedia Commons — Wikimedia Commons,
- 8Nguồn ảnh: Daniel Di Palma (CC BY-SA 4.0), Wikimedia Commons — Wikimedia Commons,
- 9Nguồn ảnh: Emőke Dénes (CC BY-SA 4.0), Wikimedia Commons — Wikimedia Commons,
- 10Nguồn ảnh: Prenn (CC BY-SA 4.0), Wikimedia Commons — Wikimedia Commons,