Bông gòn
Ceiba pentandra (L.) Gaertn.
Bông gòn (Ceiba pentandra) là cây gỗ lớn vùng nhiệt đới; quả nang chứa sợi bông nhẹ, thấm nước kém — dùng nhồi gối, áo phao; hạt ép dầu; tên Sài Gòn được cho bắt nguồn từ cây gòn.
Chưa có đánh giá nào — hãy là người đầu tiên!
Hình ảnh
Bông gòn — Sợi (sản phẩm)Bông gòn — Cây
Bông gòn — Cành & lá
Bông gòn — Hoa
Bông gòn — Quả
Bông gòn — Thân & vỏBông gòn — Sợi (sản phẩm)Bông gòn — CâyVòng đời
Từ hạt đến thành phẩmCây
Cây gỗ lớn, tán rộng, gốc có rễ bạnh.
Cành & lá
Lá kép chân vịt, cành mang gai.
Hoa
Hoa to, trắng hồng, nở trước lá.
Quả
Quả nang nứt để lộ sợi bông.
Phân bố & nguồn gốc
Tỉ lệ ghi nhận theo khu vực- Nhiệt đới châu Mỹ (México, Trung Mỹ, Caribe)35%
- Bắc Nam Mỹ15%
- Đông Nam Á trồng (Java, Philippines, Malaysia, Việt Nam)25%
- Tây Phi nhiệt đới15%
- Trung Quốc, Ấn Độ & khác10%
Thành phần hoá học
Hàm lượng tương đối trong nhựa trầm- Xenluloza & lignin70%
- Nước10%
- Chất khoáng8%
- Chất béo & sáp7%
- Protein3%
- Các chất khác2%
Công dụng
- Sợi: bông gòn nhồi gối, chăn, đệm, áo phao, nệm cách âm; từ cuối thế kỷ 20 bị sợi tổng hợp thay thế phần lớn
- Gỗ: nhẹ, mềm, xốp — đóng thùng, ván ép, làm bè, vật liệu cách âm cách nhiệt
- Y học dân gian: vỏ cây sắc uống lợi tiểu, trị đau đầu; hạt ép dầu nấu xà phòng, bánh dầu làm phân bón
- Cảnh quan & văn hóa: cây linh thiêng của người Maya; ở Việt Nam gòn gắn với tên Sài Gòn — trồng bóng mát với rễ bạnh lớn
Đặc tính
- Dạng
- Cây gỗ lớn rụng lá
- Sản phẩm
- Sợi bông gòn (kapok)
- Đặc trưng
- Sợi nhẹ, chống nước, rất dễ cháy
- Công dụng
- Gối, đệm, áo phao; hạt ép dầu
Sinh cảnh & bảo tồn
Bông gòn có nguồn gốc vùng nhiệt đới châu Mỹ (México, Trung Mỹ, Caribe, bắc Nam Mỹ) và Tây Phi nhiệt đới; nay được trồng rộng rãi ở châu Á, nhất là Java, Philippines, Malaysia, Trung Quốc và Việt Nam. Cây ưa khí hậu nóng ẩm, rụng lá vào mùa khô, mọc tốt trên đất sâu tơi xốp, chịu hạn tốt. Ở Việt Nam, cây gòn từng mọc nhiều ở Sài Gòn và Nam Bộ — tên gọi Sài Gòn được cho có thể bắt nguồn từ cây gòn — sợi bông dùng nhồi gối, chăn, đệm truyền thống.
Bảo tồn
Loài được IUCN xếp hạng Ít quan tâm (LC). Họ Cẩm quỳ (Malvaceae), chi Ceiba.
Tài liệu tham khảo
- 1Plants of the World Online — Ceiba pentandra (L.) Gaertn. — Kew Science, 2026
- 2Ceiba pentandra (kapok) — mô tả, phân bố, sử dụng — Wikipedia tiếng Anh, 2026
- 3Bông gòn — đặc điểm, công dụng — Wikipedia tiếng Việt, 2026
- 4吉贝 Ceiba pentandra — 形態、纖維用途 — Wikipedia tiếng Trung, 2026
- 5Nguồn ảnh: Larry D. Moore (CC BY 4.0) / Basile Morin (CC BY-SA 4.0) / Pauloleong2002 (CC BY-SA 4.0) — Wikimedia Commons,
- 6Nguồn ảnh: Hannes Grobe (CC BY-SA 2.5) / WU Hung Ting miucu (CC BY-SA 4.0) / CEphoto, Uwe Aranas (CC BY-SA 3.0) — Wikimedia Commons,