Cỏ ngọt
Stevia rebaudiana (Bertoni) Bertoni
Cỏ ngọt (Stevia rebaudiana) là cây thân thảo họ Cúc; lá chứa steviol glycoside ngọt gấp 200–300 lần đường. Lá khô làm chất tạo ngọt tự nhiên; bản địa Paraguay và Brazil.
Chưa có đánh giá nào — hãy là người đầu tiên!
Hình ảnh
Cỏ ngọt — Lá khô (sản phẩm tạo ngọt)Cỏ ngọt — Cây
Cỏ ngọt — Lá
Cỏ ngọt — Hoa trắng
Cỏ ngọt — Cụm quả/hạt
Cỏ ngọt — Thân có lôngCỏ ngọt — Lá khô (sản phẩm tạo ngọt)Cỏ ngọt — CâyVòng đời
Từ hạt đến thành phẩmCây
Cây thân thảo nhiều năm cao 40–80 cm, thân mảnh có lông, mọc thành bụi.
Lá
Lá đơn mọc đối hình mũi mác, mép khía răng tù, chứa steviol glycoside.
Hoa
Cụm hoa hình đầu nhỏ màu trắng, nở cuối hè đến mùa thu.
Quả & hạt
Quả bế nhỏ có mào lông; hạt kém nảy mầm.
Phân bố & nguồn gốc
Tỉ lệ ghi nhận theo khu vực- Paraguay (Amambay) & tây nam Brazil — bản địa25%
- Đông Á (Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc)25%
- Đông Nam Á (Việt Nam, Thái Lan, Indonesia)20%
- Nam Á & châu Đại Dương15%
- Châu Mỹ & châu Phi (trồng)15%
Thành phần hoá học
Hàm lượng tương đối trong nhựa trầm- Nước45%
- SteviosideNgọt ~300 lần đường20%
- Rebaudioside AVị ngọt sạch nhất, ít đắng12%
- Flavonoid & chất chống oxy hóa10%
- Chất xơ8%
- Khoáng chất (kali, canxi)5%
Công dụng
- Chất tạo ngọt: lá và dịch chiết cỏ ngọt dùng thay đường cho người tiểu đường và người ăn kiêng; stevioside và rebaudioside A ngọt gấp 200–300 lần đường mía nhưng gần như không sinh năng lượng
- Trà & thực phẩm: lá khô hãm trà, pha đồ uống, nêm vào món ăn; từ thập niên 1970 Nhật Bản dùng rộng rãi, nay phổ biến trong nhiều sản phẩm 'không đường'
- Dược liệu & nghiên cứu: dịch chiết được nghiên cứu về hỗ trợ ổn định đường huyết, huyết áp và tác dụng chống oxy hóa; là chất tạo ngọt gốc thực vật phổ biến toàn cầu
- Trồng trọt: nhân giống chủ yếu bằng giâm cành; thu hoạch lá trước khi cây ra hoa vì hàm lượng steviol glycoside cao nhất; trồng làm cây dược liệu ở quy mô hộ gia đình và trang trại nhỏ
Đặc tính
- Dạng
- Cây thân thảo nhiều năm
- Sản phẩm
- Lá khô, chiết xuất steviol glycoside
- Đặc trưng
- Ngọt gấp 200–300 lần đường, gần như 0 calo
- Công dụng
- Tạo ngọt, trà, dược liệu
Sinh cảnh & bảo tồn
Cỏ ngọt ưa khí hậu ấm đến cận nhiệt đới, nắng đầy đủ và đất tơi xốp, thoát nước tốt, pH 6,5–7,5. Cây sinh trưởng tốt ở nơi mưa vừa phải; ở vùng lạnh cây rụng lá và sống lại từ gốc vào mùa xuân. Do hạt kém nảy mầm, cây thường được nhân giống bằng giâm cành (hom).
Bảo tồn
Cỏ ngọt là cây dược liệu được canh tác rộng rãi trên toàn cầu, không bị đe dọa — xếp loại Ít quan tâm (LC). Họ Cúc (Asteraceae), chi Stevia; tại Việt Nam cây được trồng làm dược liệu và cây cảnh nhỏ.
Tài liệu tham khảo
- 1Plants of the World Online — Stevia rebaudiana (Bertoni) Bertoni — Kew Science, 2026
- 2Stevia rebaudiana (candyleaf) — description, chemistry, distribution, uses — Wikipedia tiếng Anh, 2026
- 3Cỏ ngọt (Stevia rebaudiana) — đặc điểm, chất tạo ngọt, công dụng — Wikipedia tiếng Việt, 2026
- 4甜叶菊 Stevia rebaudiana — 形態、甜菊糖苷與用途 — Wikipedia tiếng Trung, 2026
- 5Nguồn ảnh: Flyingbikie (CC0); Mokkie (CC BY-SA 3.0); Ethel Aardvark (CC BY 3.0) — Wikimedia Commons,
- 6Nguồn ảnh: Forest and Kim Starr (CC BY 3.0 US); NmiPortal (CC BY-SA 3.0) — Wikimedia Commons,