Giao
Euphorbia tirucalli L.
Giao (Euphorbia tirucalli) là cây bụi mọng nước họ Đại kích, cành xanh tròn như bút chì, nhựa mủ trắng độc; bản địa châu Phi, trồng làm hàng rào và cây cảnh.
Chưa có đánh giá nào — hãy là người đầu tiên!
Hình ảnh
Giao — Cây trồng ven đường (công dụng)Giao — Cây với cành xanh
Giao — Lá non
Giao — Hoa vàng
Giao — Cành như bút chì
Giao — Giống 'Sticks on Fire' ngọn đỏGiao — Cây trồng ven đường (công dụng)Giao — Cây với cành xanhVòng đời
Từ hạt đến thành phẩmCây
Cây bụi/cây nhỏ mọng nước với các cành xanh xếp dày.
Lá
Lá thật rất nhỏ, mọc ở đầu cành non và thường rụng sớm.
Hoa (cyathia)
Hoa nhỏ màu vàng mọc ở đầu cành.
Cành
Cành xanh tròn mọng nước như bút chì, quang hợp thay lá.
Phân bố & nguồn gốc
Tỉ lệ ghi nhận theo khu vực- Châu Phi (bản địa: đông bắc/trung/nam)30%
- Bán đảo Ả Rập & đảo lân cận10%
- Brazil (nhập nội)15%
- Ấn Độ & Sri Lanka15%
- Đông Nam Á (Việt Nam, Philippines, ...)30%
Thành phần hoá học
Hàm lượng tương đối trong nhựa trầm- Nước75%
- Nhựa mủ (latex)Độc, ăn da12%
- Triterpenoid (euphol, tirucallol)5%
- Hydrocarbon (dầu sinh học)Tiềm năng nhiên liệu3%
- Flavonoid3%
- Khác (chất xơ, khoáng)2%
Công dụng
- Hàng rào sống & cây cảnh: rất phổ biến làm hàng rào quanh vườn, cây cảnh sân vườn, cây bonsai kiểu sa mạc; dễ nhân giống bằng giâm cành (phải để nhựa khô rồi mới trồng)
- Y học dân gian: nhựa mủ và dịch chiết được dùng (hết sức thận trọng) chữa viêm xoang, mụn cóc, u, hen, đau răng, thấp khớp ở nhiều nước — nhưng nhựa cực kỳ ăn da nên chỉ dùng ngoài da
- Nhiên liệu sinh học: nhờ nhựa chứa hydrocarbon, cây từng được nghiên cứu như 'cây dầu mỏ' để sản xuất diesel sinh học và được trồng thử ở quy mô lớn
- Cảnh báo an toàn: nhựa mủ gây bỏng rát da, tổn thương mắt (có thể mù tạm thời); ăn phải gây bỏng miệng, môi, lưỡi — tránh xa trẻ nhỏ và vật nuôi
Đặc tính
- Dạng
- Cây bụi/cây nhỏ mọng nước, cành xanh không gai
- Sản phẩm
- Hàng rào, cây cảnh; nhựa mủ (dược liệu/nhiên liệu nghiên cứu)
- Đặc trưng
- Cành quang hợp tròn như bút chì; nhựa mủ trắng ăn da
- An toàn
- Toàn cây có nhựa độc — cần găng tay & kính khi cắt tỉa
Sinh cảnh & bảo tồn
Giao ưa nắng và đất khô ráo, thoát nước, chịu hạn rất tốt; mọc nơi khô hạn, nhất là savan, trên đất sét đen. Bản địa châu Phi (đông bắc, trung, nam) và có thể cả bán đảo Ả Rập; đã nhập nội nhiều vùng nhiệt đới như Brazil, Ấn Độ, Sri Lanka, Việt Nam, Philippines, Ghana, thường trồng làm hàng rào.
Bảo tồn
Giao có phân bố rộng ở châu Phi và được trồng/lan rộng khắp vùng nhiệt đới nên không bị đe dọa tuyệt chủng — xếp loại Ít quan tâm (LC). Họ Đại kích (Euphorbiaceae), chi Euphorbia. Lưu ý: toàn cây có nhựa mủ độc.
Tài liệu tham khảo
- 1Plants of the World Online — Euphorbia tirucalli L. — Kew Science, 2026
- 2Euphorbia tirucalli (pencil tree) — description, latex toxicity, habitat, uses — Wikipedia tiếng Anh, 2026
- 3Giao (cây) — đặc điểm, phân bố, công dụng — Wikipedia tiếng Việt, 2026
- 4绿玉树 Euphorbia tirucalli — 形態、乳汁與用途 — Wikipedia tiếng Trung, 2026
- 5Nguồn ảnh: Mokkie (CC BY-SA 3.0); Forest and Kim Starr (CC BY 3.0 US); Bansan (CC BY-SA 4.0) — Wikimedia Commons,
- 6Nguồn ảnh: Salil Kumar Mukherjee (CC BY-SA 4.0); Derek Ramsey/Ram-Man (CC BY-SA 3.0); Downtowngal (CC BY-SA 4.0) — Wikimedia Commons,