Ô môi
Cassia grandis L.f.
Ô môi (Cassia grandis) là cây gỗ lớn họ Đậu; hoa hồng đào nở khi trụi lá; quả đậu trụ dài chứa cơm mật ngọt; trồng làm bóng mát, cơm quả ăn được.
Chưa có đánh giá nào — hãy là người đầu tiên!
Hình ảnh
Ô môi — HạtÔ môi — Cây
Ô môi — Cây (2)
Ô môi — Lá & quả non
Ô môi — Hoa
Ô môi — QuảÔ môi — HạtÔ môi — CâyTổng quan
Ô môi (Cassia grandis), còn gọi cây bọ cạp, cà ráo hay pink shower, là cây gỗ lớn thuộc họ Đậu (Fabaceae), có nguồn gốc từ Trung Mỹ và Nam Mỹ. Cây cao 15–25 m, tán hình ô rộng, vỏ xám nhẵn. Lá kép lông chim chẵn, dài khoảng 30 cm, gồm chừng 16 đôi lá chét, mặt dưới ánh đỏ tím. Vào mùa khô khi cây trụi lá (khoảng tháng 3–4), cây nở chùm hoa dài ở nách lá với cánh hoa màu hồng đào, cánh trên có phớt vàng, phủ kín tán. Quả là quả đậu hình trụ dài tới 40 cm, màu nâu, vỏ dai hóa gỗ, tồn tại trên cây gần như suốt năm. Bên trong quả có vách ngăn mỏng chứa các hạt dẹt màu nâu nhạt và một chất mật sánh đặc, màu nâu, mùi nồng nhưng vị ngọt. Ô môi được trồng rộng khắp vùng nhiệt đới làm cây bóng mát và cây cảnh. Ở Việt Nam, cây được trồng phổ biến ở nhiều tỉnh phía nam.
Vòng đời
Từ hạt đến thành phẩmCây
Cây gỗ lớn, tán hình ô rộng 15–25 m.
Hoa
Hoa hồng đào nở khi cây trụi lá.
Quả
Quả đậu trụ dài tới 40 cm, hóa gỗ.
Hạt
Hạt dẹt màu nâu nhạt trong cơm mật.
Phân bố & nguồn gốc
Tỉ lệ ghi nhận theo khu vực- Nam Mỹ30%
- Trung Mỹ & Mexico25%
- Đông Nam Á (nhập trồng)20%
- Nam Á & châu Đại Dương15%
- Caribe10%
Thành phần hoá học
Hàm lượng tương đối trong nhựa trầm- Đường (glucid)60%
- Nước30%
- Khoáng (sắt, canxi)4%
- Protein3%
- Xơ2%
- Chất khác1%
Công dụng
- Cây xanh & cảnh: trồng làm cây bóng mát, cây đường phố và cây cảnh (hoa đẹp, tán ô)
- Thực phẩm: chất mật (cơm) trong quả trộn sữa uống giải khát; trẻ em ăn cơm quả
- Y học dân gian: cơm quả bổ máu (giàu sắt) chữa thiếu máu; rễ, lá làm thuốc sát trùng; hoa dùng trong bài thuốc
- Khác: hạt làm đồ thủ công (vòng lei ở Hawaii); gỗ dùng làm củi
Đặc tính
- Dạng
- Cây gỗ lớn, tán ô
- Hoa
- Hồng đào
- Quả
- Trụ dài, hóa gỗ
- Giá trị
- Cây bóng mát; cơm quả ăn được
Sinh cảnh & bảo tồn
Ô môi có nguồn gốc Trung Mỹ và Nam Mỹ, được nhập trồng rộng rãi ở vùng nhiệt đới châu Á và Thái Bình Dương. Cây ưa nắng, chịu hạn tốt, sinh trưởng nhanh; nhân giống bằng hạt. Ở Việt Nam, ô môi được trồng làm cây bóng mát ở nhiều tỉnh phía nam; cây ra hoa vào mùa khô khi trụi lá và giữ quả gần như quanh năm.
Bảo tồn
Loài phân bố rộng và được trồng nhiều, IUCN xếp mức Ít lo ngại (LC). Họ Đậu (Fabaceae), chi Cassia.
Tài liệu tham khảo
- 1Plants of the World Online — Cassia grandis L.f. — Kew Science, 2026
- 2Cassia grandis — pink shower, coral shower, horse cassia — Wikipedia tiếng Anh, 2026
- 3Cassia grandis — NTBG Tropical Plant Database (IUCN Least Concern) — National Tropical Botanical Garden, 2026
- 4大果决明 Cassia grandis — 形態、用途 — Wikipedia tiếng Trung, 2026
- 5Nguồn ảnh: Yercaud-elango (CC BY-SA 4.0) / পাপৰি বৰা (CC BY-SA 4.0) — Wikimedia Commons,
- 6Nguồn ảnh: Forest and Kim Starr (CC BY 3.0 US) / DXLINH (CC BY-SA 3.0) — Wikimedia Commons,