Sả

Sả (Cymbopogon citratus) là cây thân thảo thuộc họ Hòa thảo (Poaceae), mọc thành bụi lớn với hệ thống thân rễ ngắn chùm. Thân rỗng, xanh, thẳng hoặc hơi cong, dài 1–2 m, vách mỏng, đốt rõ. Lá hình lưỡi kiếm, rất dài, xếp thành vành, mép sắc, mặt trên nhẵn, mặt dưới hơi nhám; khi vò nhẹ có mùi thơm chanh đặc trưng nhờ tinh dầu citronellal, geraniol. Hoa ít khi mọc (ở điều kiện trồng thường không ra hoa), tạo thành cụm. Phần dùng là phần dưới thân non (bát sả) và lá tươi. Dùng đập dập, cắt nhỏ hoặc giã nhẹ để giải phóng hương. Thường ướp cá, tôm, gà, thịt heo, nấu canh chua, lẩu, làm nước chấm (nước mắm sả ớt).

Sả có nguồn gốc ở miền Nam Ấn Độ và Sri Lanka; ngày nay trồng rộng rãi khắp Đông Nam Á, Đông Á và châu Mỹ nhiệt đới. Ở Việt Nam, sả là cây gia vị quen thuộc: được trồng trong chậu, trong vườn quanh nhà. Thân sả đập dập ướp cá kho tộ, cá chiên, thịt nướng; nấu canh chua cá, bún bò Huế, lẩu hải sản; lá sả dùng bó cùng gừng để tăng hương. Tinh dầu sả dùng trong mỹ phẩm, nước hoa, diệt côn trùng (repellent); trong dân gian dùng nấu nước gội, xông hơi hoặc trà sả để hỗ trợ tiêu hóa, giảm đầy hơi. Sả trồng dễ, sinh trưởng nhanh, có khả năng chống cỏ, ưa nắng, đất thoát nước.