Tiểu hồi hương

Tiểu hồi hương (Foeniculum vulgare), còn gọi tiểu hồi, hồi hương hay thì là Pháp, là cây thảo sống dai, thơm mạnh, thuộc họ Hoa tán (Apiaceae), chi Foeniculum, cao 0,5–2,5 m. Thân mọc đứng, nhẵn, có khía, phân nhánh ở ngọn, màu lục xám phủ sáp. Lá mọc so le, xẻ 3–4 lần hình lông chim, các thuỳ cuối hình sợi mảnh như lông, dài tới 50 cm; gốc cuống lá phình thành bẹ ôm thân. Hoa nhỏ màu vàng tươi, họp thành tán kép lớn rộng 5–15 cm gồm nhiều tán nhỏ; mỗi hoa có 5 cánh và 5 nhị. Quả là phân quả (schizocarp) hình trứng–trụ, dài 4–10 mm, có gờ, khi chín màu nâu lục, tách thành hai phân quả mỗi bên chứa một hạt — chính là gia vị "hạt tiểu hồi". Giống trồng Florence (var. dulce/azoricum) có bẹ lá phình to tạo thành "củ thì là" ăn được.

Cập nhật bởi lebachungtdh@gmail.com · 12/10/2026

Tiểu hồi hương bản địa vùng bờ biển Địa Trung Hải (Nam Âu, Bắc Phi, Tây Á), sau lan rộng và tự nhiên hoá khắp châu Âu, châu Á (Trung Quốc, Ấn Độ, Việt Nam), châu Mỹ và châu Đại Dương; ưa nơi khô thoáng, đất pha cát, thường mọc ven biển, ven sông, bãi hoang và đất canh tác. Cây được trồng để lấy lá, hạt và củ. Toàn cây chứa tinh dầu giàu trans-anethol (tới 60–80%) tạo mùi hồi đặc trưng, cùng fenchon, estragol (methylchavicol), limonen; quả còn chứa flavonoid, hợp chất phenolic, dầu béo, protein và chất xơ. Tinh dầu và hạt có tác dụng trừ đầy hơi, chống co thắt, kháng khuẩn, kháng viêm, lợi sữa và long đờm. Đông y dùng quả (小茴香 — tiểu hồi hương) vị cay, tính ấm, quy kinh can–thận–tỳ–vị: tán hàn, hành khí, hoà vị, chỉ thống; trị đau bụng lạnh, sôi bụng, đầy hơi, nôn và đau bụng kinh; liều 3–6 g/ngày. Thận trọng: tinh dầu đậm đặc chứa estragol, không dùng liều cao kéo dài; phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ nên hạn chế.

Cập nhật bởi lebachungtdh@gmail.com · 12/10/2026