Cà dại hoa trắng
Solanum torvum Sw.
Cà dại hoa trắng (Solanum torvum) là cây bụi gai họ Cà cao 2–3 m, quả mọng xanh chín vàng ăn được; bản địa Trung Mỹ–Caribe, nhập nội khắp nhiệt đới, làm gốc ghép cà và vị thuốc.
Chưa có đánh giá nào — hãy là người đầu tiên!
Hình ảnh
Cà dại hoa trắng — LáCà dại hoa trắng — Quả và hoa
Cà dại hoa trắng — Cây tại Việt Nam
Cà dại hoa trắng — Cây
Cà dại hoa trắng — Hoa
Cà dại hoa trắng — QuảCà dại hoa trắng — LáCà dại hoa trắng — Quả và hoaTổng quan
Cà dại hoa trắng (Solanum torvum), còn gọi cà hoang, cà dại hay cà gai hoa trắng, là loài cây bụi (tiểu mộc) thường xanh, có gai, thuộc họ Cà (Solanaceae), chi Solanum — cùng chi với cà pháo, cà chua và khoai tây. Cây cao 2–3 m (đôi khi tới 5 m), thân và cành non phủ lông hình sao màu xám; cành mang gai cong ngắn. Lá mọc so le, hình trứng không đối xứng, dài 8–25 cm và rộng 6–18 cm, chia thùy nông (ít khi nguyên), mép gợn sóng, gân giữa có gai nhỏ, cuống lá dài 1,5–10 cm. Hoa lưỡng tính, màu trắng, tràng 5 thùy hình bánh xe, nhị 5, mọc thành cụm xim phân nhánh ở nách lá. Quả mọng hình cầu, đường kính 10–15 mm, khi non màu xanh bóng (trông như hạt đậu Hà Lan), khi chín chuyển vàng; bên trong nhiều hạt dẹt hình đĩa đường kính 1,5–2 mm. Mùa hoa quả thường từ tháng 4 đến tháng 7.
Cập nhật bởi lebachungtdh@gmail.com · 12/10/2026
Loài có nguồn gốc Trung Mỹ và vùng Caribe, sau đó được du nhập và đã tự nhiên hoá khắp vùng nhiệt đới châu Phi, châu Á (Ấn Độ, Đông Nam Á, Nam Trung Quốc) và châu Đại Dương; ở Việt Nam cây mọc hoang nhiều ở vùng trung du và miền núi. Quả non màu xanh được dùng làm rau ở nhiều nước: tại Caribe hầm với hành, ớt chuông và cá; tại Thái Lan nấu cà ri; tại Vân Nam (Trung Quốc) giã cùng rau thơm làm gia vị; tại Ấn Độ dùng như một loại rau trong bữa cơm. Vị hơi đắng nên quả thường được nấu chín kỹ. Trong nông nghiệp, cà dại hoa trắng được dùng phổ biến làm gốc ghép cho cà (eggplant): cây ghép rất khoẻ và kháng các bệnh ở bộ rễ, nhờ đó kéo dài được vụ. Theo y học cổ truyền Việt Nam, cây có vị cay, hơi mát, hơi có độc, tác dụng hoạt huyết, tán ứ, tiêu thủng, giảm đau và trừ ho; được dùng trị đau lưng, chấn thương do ngã, đau dạ dày, đau răng, bế kinh và ho mạn, đồng thời giã nát đắp ngoài chữa nứt nẻ chân tay, nước ăn chân và nơi côn trùng đốt. Về hoá học, quả và các bộ phận khác chứa saponin steroid (các torvoside), glycoalkaloid (solasonine, solamargine) và flavonoid, có tác dụng kháng viêm, kháng khuẩn và được nghiên cứu về độc tính tế bào; do có glycoalkaloid và saponin, quả cần nấu chín kỹ và nên dùng điều độ.
Cập nhật bởi lebachungtdh@gmail.com · 12/10/2026
Vòng đời
Từ hạt đến thành phẩmCây
Cây bụi thường xanh có gai, cao 2–3 m, cành phủ lông hình sao; mọc hoang ở đất trống, ven đường.
Lá & gai
Lá mọc so le hình trứng, chia thùy nông, gân giữa và cuống mang gai; thân non phủ lông hình sao.
Hoa
Hoa trắng, tràng 5 thùy hình bánh xe, nhị 5, mọc thành cụm xim ở nách lá.
Quả
Quả mọng cầu 10–15 mm, xanh khi non chín vàng, chứa nhiều hạt dẹt; ăn được khi nấu chín.
Phân bố & nguồn gốc
Tỉ lệ ghi nhận theo khu vực- Trung Mỹ & Caribe (bản địa)25%
- Nam Mỹ (bản địa)15%
- Châu Phi (nhập nội/hoang)15%
- Châu Á nhiệt đới (Ấn Độ, ĐNÁ, Nam Trung Quốc)30%
- Châu Úc & Thái Bình Dương (nhập)15%
Thành phần hoá học
Hàm lượng tương đối trong nhựa trầm- Saponin steroid (torvoside)Đặc trưng của chi Solanum; gồm dioscin-type25%
- Glycoalkaloid (solasonine, solamargine, solasodine)Có thể gây độc nhẹ nếu ăn sống nhiều20%
- Flavonoid & acid phenolicChống oxy hoá, kháng viêm20%
- Sterol & alkaloid khác10%
- Vitamin & khoáng chấtQuả non: vitamin C, A, sắt, canxi15%
- Saponin khác & chất đắngTạo vị đắng, nên nấu chín10%
Công dụng
- Thực phẩm: quả non màu xanh (nhỏ như hạt đậu Hà Lan) được nấu chín — tại Caribe hầm với hành, ớt chuông và cá; tại Thái Lan nấu cà ri; tại Vân Nam (Trung Quốc) giã cùng rau thơm làm gia vị; tại Ấn Độ dùng như rau trong bữa ăn.
- Gốc ghép: là gốc ghép phổ biến cho cà (eggplant) nhờ cây ghép sinh trưởng mạnh và kháng các bệnh ở bộ rễ (héo vi khuẩn, Fusarium), giúp kéo dài vụ sang năm thứ hai.
- Y học cổ truyền Việt Nam: vị cay, hơi mát, hơi có độc; hoạt huyết, tán ứ, tiêu thủng, giảm đau, trừ ho — trị đau lưng, đòn ngã tổn thương, đau dạ dày, đau răng, bế kinh, ho mạn.
- Dùng ngoài & y học dân gian các nước: giã nát đắp chữa nứt nẻ chân tay, nước ăn chân (nấm bàn chân), nơi sâu bọ đốt; tại Nam Ấn dùng làm thuốc an thần, tiêu hoá, cầm máu, lợi niệu; tại Malaysia dùng quả xanh chế bột cary.
- Lưu ý an toàn: quả chứa glycoalkaloid (solasonine/solamargine) và saponin nên phải nấu chín kỹ và ăn điều độ; theo Đông y, người tăng nhãn áp và phụ nữ có thai không nên dùng.
Đặc tính
- Dạng
- Cây bụi có gai cao 2–3 m, phủ lông hình sao
- Đặc trưng
- Lá hình trứng chia thùy nông có gai; hoa trắng; quả mọng xanh → vàng
- Sản phẩm
- Quả non làm rau/gia vị; gốc ghép cà; vị thuốc (rễ, lá, hoa, quả)
- An toàn
- Phải nấu chín (glycoalkaloid/saponin); dân gian kiêng ở người tăng nhãn áp, phụ nữ có thai
Sinh cảnh & bảo tồn
Cà dại hoa trắng mọc hoang và được trồng ở vùng nhiệt đới–cận nhiệt đới, trên đất trống, ven đường, nương rẫy và vùng núi; ưa nơi nhiều nắng, đất thoát nước. Cây khoẻ, dễ mọc từ hạt và tái sinh mạnh, thường được chim phát tán hạt.
Bảo tồn
Cà dại hoa trắng là loài phân bố rộng, không bị đe doạ; chưa được IUCN đánh giá nên xếp loại Chưa xếp hạng (NE). Họ Cà (Solanaceae), chi Solanum. Giá trị: rau quả, gốc ghép cà, vị thuốc; ở một số vùng được coi là cỏ dại.
Tài liệu tham khảo
- 1Solanum torvum Sw. — Plants of the World Online — POWO (Kew), 2026
- 2Solanum torvum Sw. — GBIF Backbone Taxonomy — GBIF, 2026
- 3Solanum torvum (turkey berry) — description, distribution and uses — Wikipedia tiếng Anh, 2026
- 4Cà dại hoa trắng — đặc điểm, nơi sống và công dụng — Wikipedia tiếng Việt, 2026
- 5水茄 — 形態、分布與食用 — Wikipedia tiếng Trung, 2026
- 6Ảnh: M108t (CC BY 4.0); Prabhupuducherry (CC BY 4.0) — Wikimedia Commons, 2026
- 7Ảnh: Bùi Thụy Đào Nguyên (CC BY-SA 3.0) — Wikimedia Commons, 2026