Đan sâm

Đan sâm (Salvia miltiorrhiza), còn gọi huyết sâm, xích sâm, là cây thân thảo sống lâu năm thuộc họ Hoa môi (Lamiaceae), chi Salvia, cao 30–60 cm (có tài liệu tới 80 cm). Thân vuông, phân nhánh, phủ lông dài và tuyến dính. Lá thường là lá kép lông chim lẻ, mọc đối, phiến lá chét hình trứng đến trứng–thuôn, mép có răng cưa tròn, hai mặt có lông, mặt dưới dày hơn. Cụm hoa là xim chu kỳ mọc thành giả chùy ở ngọn và nách lá, phủ lông tuyến; hoa xếp thành vòng, tràng hai môi màu lam tím đến tím nhạt dài khoảng 2,5 cm, đài hoa màu tím sẫm hình chuông hai môi. Quả là quả bế (nutlet) hình elip nhỏ. Ở Trung Quốc cây ra hoa tháng 5–8, quả tháng 8–9. Bộ phận làm thuốc là rễ cái (thường gọi "đan sâm") với vỏ ngoài màu đỏ gạch — tên loài miltiorrhiza nghĩa là "rễ màu đỏ".

Cập nhật bởi lebachungtdh@gmail.com · 12/10/2026

Đan sâm là loài bản địa Trung Quốc và Nhật Bản, mọc ở độ cao 90–1.200 m, ưa nơi nhiều cỏ trong rừng, sườn núi và ven suối; ở Trung Quốc cây được trồng nhiều ở Tứ Xuyên, Sơn Đông, Hà Nam, Giang Tô, An Huy. Rễ được thu hoạch vào cuối thu–đông khi năng suất và hàm lượng hoạt chất cao nhất, phơi hoặc sấy khô rồi thường thái lát làm dược liệu. Theo y học cổ truyền Trung Hoa, đan sâm vị đắng, tính hơi hàn, quy kinh tâm và can: hoạt huyết, khử ứ, lương huyết, an thần; dùng trị kinh nguyệt không đều, đau bụng kinh, đau ngực (tâm thống), mất ngủ, viêm gan, xơ gan, mụn nhọt và các bệnh tim mạch, mạch vành. Hoạt chất gồm hai nhóm: tan trong nước (acid caffeic, acid rosmarinic, salvianolic acid B, protocatechualdehyde…) và tan trong dầu (các tanshinon như tanshinon IIA, cryptotanshinon…); có tác dụng chống oxy hoá, kháng viêm, giãn mạch vành, chống ngưng tập tiểu cầu, bảo vệ tim và thần kinh. Lưu ý: đan sâm làm tăng tác dụng thuốc chống đông warfarin, có thể gây chảy máu; phụ nữ có thai và người đang dùng thuốc chống đông cần thận trọng.

Cập nhật bởi lebachungtdh@gmail.com · 12/10/2026