Hành tím

Hành tím (Allium ascalonicum) là cây thân thảo lâu năm thuộc họ Hành (Amaryllidaceae), mọc thành bụi từ nhiều củ nhỏ, cao 20–50 cm. Lá hình trụ rỗng, màu xanh, mềm, có vị như hành nhưng nhẹ hơn; phần gốc lá phình thành củ (thân hành). Củ hành tím nhỏ, hình trứng hoặc gần tròn, đường kính 2–4 cm, vỏ ngoài mỏng màu tím đỏ hoặc nâu tím, cắt ngang thịt trắng ngà điểm vân tím. Cụm hoa hình tán cầu ở đỉnh cán hoa, hoa nhỏ màu trắng xanh hoặc tím nhạt; cây ít ra hoa ở vùng nóng, thường trồng để thu củ. Củ và lá đều dùng làm gia vị.

Hành tím có nguồn gốc Tây Á/Đông Á, được trồng từ lâu đời ở châu Âu, châu Á và châu Mỹ; ở Việt Nam trồng phổ biến ở đồng bằng sông Cửu Long, nổi tiếng với thương hiệu hành tím Vĩnh Châu (Sóc Trăng). Củ hành tím là gia vị quan trọng: phi thơm với dầu để làm nước mắm phở, hành phi rắc trên các món, băm làm gia vị kho, xào, nêm canh và làm dưa hành ăn bánh chưng, bánh giầy ngày Tết. Theo dân gian, hành tím vị cay hăng, tính ấm, có tác dụng thông khí, tiêu đờm, mồ hôi, giúp tiêu hóa và phòng cảm; nấu nước xông hoặc ăn sống khi bị cảm.