Húng tây

Húng tây (Thymus vulgaris), còn gọi cỏ xạ hương, là cây thân thảo lâu năm thuộc họ Hoa môi (Lamiaceae), mọc thành bụi thấp cao 15–40 cm, phần gốc già hóa gỗ. Thân mảnh, phân nhánh nhiều, màu nâu đỏ ở gốc, xanh ở ngọn. Lá rất nhỏ, hình trứng đến mũi mác, mọc đối, cuộn nhẹ ở mép, mặt trên xanh đậm, mặt dưới hơi trắng do lông; trên lá có tuyến chứa tinh dầu thơm nồng. Hoa nhỏ màu hồng nhạt đến tím, mọc thành vòng (xen kẽ) ở nách lá phía ngọn, thường nở vào cuối xuân đến hè; quả dạng hạch nhỏ. Húng tây có nguồn gốc vùng Địa Trung Hải, ưa nắng và đất khô thoát nước, thường được dùng làm cây gia vị và cây viền cảnh quan.

Húng tây được trồng và sử dụng rộng rãi ở châu Âu, Bắc Mỹ và nhiều nước; ở Việt Nam được trồng chủ yếu ở Đà Lạt, Sa Pa và các vùng khí hậu mát, phục vụ ẩm thực cao cấp và làm rau gia vị. Lá và ngọn hoa tươi hoặc khô là phần dùng chính: ướp thịt cừu, bò, cá, gà, nấu sốt, hầm, nướng; là thành phần quen thuộc của hỗn hợp gia vị herbes de Provence và bouquet garni. Tinh dầu húng tây giàu thymol và carvacrol có tính kháng khuẩn, kháng nấm mạnh, được dùng trong nước súc miệng, kem đánh răng, dung dịch sát khuẩn và thuốc trị ho. Trà húng tây được dân gian dùng để long đờm, giảm ho, hỗ trợ tiêu hóa. Ngoài ra húng tây còn là cây hút mật cho ong và cây cảnh viền vườn chịu hạn tốt.