Nhãn
Dimocarpus longan Lour.
Nhãn (Dimocarpus longan) là cây ăn quả nhiệt đới thường xanh, quả nhỏ vỏ nâu với cùi trắng trong; quả khô (long nhãn) dùng làm thuốc an thần, bổ huyết trong Đông y.
Chưa có đánh giá nào — hãy là người đầu tiên!
Hình ảnh
Nhãn — Hạt & cây nonNhãn — Toàn cây
Nhãn — Quả & hạt
Nhãn — Hoa
Nhãn — Lá
Nhãn — Thân & vỏNhãn — Hạt & cây nonNhãn — Toàn câyTổng quan
Cây cao 10–20 m, tán rộng, vỏ nâu xám. Lá kép lông chim, lá chét hình bầu dục bóng. Hoa nhỏ màu vàng lục mọc thành chùm ở ngọn; quả hình cầu, vỏ nâu sần, cùi trắng trong bao quanh một hạt đen bóng.
Nhãn ra hoa vào mùa xuân, chín vào cuối hè – đầu thu; hoa tiết mật tốt nên được trồng gần khu nuôi ong. Quả ăn tươi, sấy khô làm long nhãn, nấu chè và ngâm rượu thuốc.
Vòng đời
Từ hạt đến thành phẩmHạt
Hạt đen bóng phải gieo ngay sau khi lấy, nảy mầm sau 1–2 tuần; cây gieo lâu cho quả.
Cây non
Cây non ưa sáng, chậm hơn so với xoài; thường ghép để sớm cho quả.
Ra hoa
Chùm hoa vàng lục nở mùa xuân, nhiều mật, thu hút ong.
Kết quả
Quả chín vào cuối hè – đầu thu; ghép cho quả sau 3–4 năm.
Phân bố & nguồn gốc
Tỉ lệ ghi nhận theo khu vực- Nam Trung Quốc34%
- Đông Nam Á26%
- Việt Nam18%
- Đài Loan · Thái Lan12%
- Trồng ở nơi khác10%
Thành phần hoá học
Hàm lượng tương đối trong nhựa trầm- Đường (glucose, sucrose)Vị ngọt đậm40%
- Vitamin CChống oxy hóa22%
- Khoáng (K, Mg, Fe)Bổ huyết theo Đông y18%
- Polyphenol · KhácChống oxy hóa20%
Công dụng
- Quả tươi; long nhãn sấy khô
- Chè, nước giải khát, rượu thuốc
- Vị thuốc an thần, bổ huyết (Đông y); cây mật ong
Đặc tính
- Lá
- Kép lông chim, bóng
- Quả
- Vỏ nâu sần, cùi trắng trong
- Hạt
- Đen bóng, một hạt
Sinh cảnh & bảo tồn
Bản địa Nam Trung Quốc và Đông Nam Á; ưa khí hậu nhiệt đới ấm, đất sâu thoát nước; ra hoa cần mùa khô nhẹ, trồng ở đồng bằng và sườn đồi.
Bảo tồn
Không bị đe dọa toàn cầu (IUCN: Ít quan tâm). Được trồng rộng làm cây ăn quả và cây mật; nguồn chủ yếu từ cây trồng.
Tài liệu tham khảo
- 1Plants of the World Online — Dimocarpus longan — Kew Science, 2024
- 2IUCN Red List — Dimocarpus longan — IUCN, 2019
- 3The Longan: Botany, Production and Uses — CABI, 2015
- 4Hình ảnh minh hoạ lấy từ Wikimedia Commons, tôn trọng giấy phép ghi kèm — Wikimedia Commons,
- 5Nguồn ảnh: Forest and Kim Starr (CC BY 3.0 us), Wikimedia Commons — Wikimedia Commons,
- 6Nguồn ảnh: Dinesh Valke from Thane, India (CC BY-SA 2.0), Wikimedia Commons — Wikimedia Commons,
- 7Nguồn ảnh: Forest & Kim Starr (CC BY 3.0), Wikimedia Commons — Wikimedia Commons,
- 8Nguồn ảnh: Salil Kumar Mukherjee (CC BY-SA 4.0), Wikimedia Commons — Wikimedia Commons,
- 9Nguồn ảnh: Jidanni (CC BY-SA 4.0), Wikimedia Commons — Wikimedia Commons,