Nưa trồng

Nưa trồng (Amorphophallus konjac), còn gọi nưa Konjac, là cây thảo sống lâu năm thuộc họ Ráy (Araceae), chi Amorphophallus, mọc từ củ (giả thân hành) lớn hình cầu dẹt, đường kính tới 25 cm và có thể nặng vài kilôgam. Mỗi năm cây chỉ mọc một lá đơn khổng lồ: cuống lá dài 0,5–1,5 m có vằn đốm nâu tím, phiến lá chia ba rồi chia lông chim hai lần, xòe rộng tới 1,3 m với vô số lá chét hình trứng–thuôn. Cụm hoa (xuất hiện vào mùa khô, không cùng lúc với lá) gồm mo (spathe) hình chuông–bầu dục màu tím nâu sẫm, dài 20–60 cm, và bông mo (spadix) dài tới 55 cm mang hoa đơn tính: hoa cái ở phần dưới, hoa đực ở phần trên, tỏa mùi hôi thu hút ruồi và bọ cánh cứng thụ phấn. Quả mọng màu đỏ cam xếp thành bông; hạt đen, không có nội nhũ. Toàn cây — nhất là củ — chứa tinh thể calcium oxalat gây ngứa rát, bỏng miệng họng nên phải nghiền với nước tro/nước vôi kiềm rồi đun kỹ để khử độc trước khi ăn.

Cập nhật bởi lebachungtdh@gmail.com · 12/10/2026

Nưa trồng có nguồn gốc miền nam Trung Quốc (Vân Nam, Tứ Xuyên) và được người Di cùng cư dân cổ thuần hóa cách đây khoảng 2.000 năm; ngày nay được trồng rộng khắp Đông và Đông Nam Á (Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Indonesia, Việt Nam). Cây ưa khí hậu cận nhiệt đới–nhiệt đới ẩm, mọc dưới tán rừng thưa, ven khe suối ẩm ở độ cao tới khoảng 2.500 m; nhân giống bằng củ con, mẩu củ, hạt hoặc nuôi cấy mô. Củ được thu hoạch khi cây ngủ nghỉ (đông–xuân), gọt vỏ, nghiền với nước vôi/nước tro (calcium hydroxide) rồi đun để glucomannan đông kết thành khối đặc — ở Nhật gọi là konnyaku (thạch konjac trắng/đen) và sợi shirataki; ở Trung Quốc gọi là "móyù" (魔芋豆腐), thường dùng trong lẩu, xào và món chay. Bột/củ konjac giàu glucomannan — một polysaccharid tan trong nước, hút nước tạo gel, gần như không bị tiêu hóa nên rất ít năng lượng. Ngoài thực phẩm, konjac còn dùng làm bọt biển (konjac sponge), mì ăn kiêng, chất làm đặc và phụ gia thực phẩm (E425). Glucomannan có tác dụng nhuận tràng, tạo cảm giác no, hỗ trợ giảm cholesterol và đường huyết; cần uống đủ nước vì có thể gây nghẹn/nghẽn thực quản, và tuyệt đối không ăn củ sống. Cây cũng được trồng làm cảnh vì cụm hoa lạ mắt.

Cập nhật bởi lebachungtdh@gmail.com · 12/10/2026