So đũa
Sesbania grandiflora (L.) Pers.
So đũa (Sesbania grandiflora), còn gọi điền thanh hay agati, là cây gỗ nhỏ họ Đậu gốc Nam Á; hoa trắng/hồng hình chim ruồi, quả đậu dài 20–60 cm, hoa và lá non nấu canh, ăn rau.
Chưa có đánh giá nào — hãy là người đầu tiên!
Hình ảnh
So đũa — Hoa làm rau (sản phẩm)So đũa — Cây (hoa hồng)
So đũa — Lá
So đũa — Hoa
So đũa — Quả đậu
So đũa — Thân & vỏSo đũa — Hoa làm rau (sản phẩm)So đũa — Cây (hoa hồng)Vòng đời
Từ hạt đến thành phẩmCây
Cây gỗ nhỏ mọc nhanh, thân mảnh, cao 3–10 m.
Lá
Lá kép lông chim chẵn, 20–40 lá chét hình bầu dục.
Hoa
Hoa lớn, cánh cong hình mỏ chim ruồi, trắng hoặc hồng.
Quả
Quả đậu mảnh, dài 20–60 cm, hơi cong.
Phân bố & nguồn gốc
Tỉ lệ ghi nhận theo khu vực- Ấn Độ & Nam Á (bản địa)30%
- Đông Nam Á (bản địa, gồm Việt Nam)25%
- Nam Trung Quốc & Đài Loan10%
- Châu Đại Dương & Thái Bình Dương (du nhập)15%
- Nhiệt đới châu Mỹ & châu Phi (du nhập)20%
Thành phần hoá học
Hàm lượng tương đối trong nhựa trầm- Nước80%
- Protein6%
- Xơ5%
- Đường4%
- Vitamin (A, C) & khoáng (Ca, Fe)3%
- Flavonoid & polyphenol2%
Công dụng
- Thực phẩm: bông so đũa (thường hoa trắng) nấu canh chua, xào, trộn gỏi — rau đặc trưng miền Tây Nam Bộ; lá non và quả non ăn như rau; hoa cũng chiên giòn (agathi keerai ở Ấn Độ)
- Nông nghiệp: cây cố định đạm cải tạo đất, trồng xen canh; lá và quả làm thức ăn gia súc; thân làm củi
- Vật liệu & cảnh quan: vỏ cho sợi thô (làm dây, lưới); trồng làm cảnh nhờ hoa trắng/hồng đẹp, thu hút chim
- Y học dân gian & an toàn: lá, vỏ, hoa dùng trị cảm, sốt, tiêu chảy trong dân gian; hạt có độc nhẹ nên tuyệt đối không ăn
Đặc tính
- Dạng
- Cây gỗ nhỏ/cây bụi
- Sản phẩm
- Hoa, lá non, quả non ăn được
- Đặc trưng
- Hoa hình chim ruồi; quả đậu dài 20–60 cm
- Công dụng
- Rau ăn, cải tạo đất, thức ăn gia súc
Sinh cảnh & bảo tồn
So đũa ưa khí hậu nóng ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới, mọc nhanh trên nhiều loại đất, kể cả đất nghèo, ven sông, ao, kênh rạch, bãi hoang và đất nông nghiệp; chịu được ngập úng ngắn hạn và hạn nhẹ. Bản địa Ấn Độ và Đông Nam Á; được trồng rộng khắp vùng nhiệt đới gồm Nam Trung Quốc, Đài Loan, các đảo Thái Bình Dương, nhiệt đới châu Mỹ và châu Phi.
Bảo tồn
Loài chưa được IUCN đánh giá riêng nhưng được trồng rộng khắp vùng nhiệt đới và không bị đe dọa; xếp loại Ít quan tâm (LC). Họ Đậu (Fabaceae), chi Sesbania — cùng họ với me, muồng hoàng yến và các loài đậu khác.
Tài liệu tham khảo
- 1Plants of the World Online — Sesbania grandiflora (L.) Pers. — Kew Science, 2026
- 2Sesbania grandiflora (vegetable hummingbird, agati) — description, distribution, uses — Wikipedia tiếng Anh, 2026
- 3So đũa (Sesbania grandiflora) — Wikipedia tiếng Việt — Wikipedia tiếng Việt, 2026
- 4大花田菁 Sesbania grandiflora — 形态、分布与利用 — Wikipedia tiếng Trung, 2026
- 5Nguồn ảnh: Forest and Kim Starr (CC BY 3.0 US); Muhammad Malik Ali (CC BY-SA 4.0); Renjusplace (CC BY-SA 4.0) — Wikimedia Commons,
- 6Nguồn ảnh: Forest and Kim Starr — thân & vỏ, quả đậu (CC BY 3.0 US); Wikimedia Commons — Wikimedia Commons,